Việc hiểu về các giống nho không chỉ giúp bạn chọn được chai rượu ưng ý mà còn là chìa khóa để mở cánh cửa vào nền văn hóa ẩm thực tinh tế của nhân loại. Người ta thường nói, 90% hương vị của một chai rượu vang đến từ chính giống nho tạo ra nó. Dù kỹ thuật của nhà làm rượu có cao siêu đến đâu, họ cũng không thể biến một giống nho tồi thành một chai rượu hảo hạng.

Bài viết dài này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về top 3 giống nho được dùng làm rượu vang nhiều nhất. Đó là Cabernet Sauvignon, Merlot và Chardonnay. Tại sao chúng lại phổ biến đến vậy? Hương vị đặc trưng là gì? Và làm thế nào để thưởng thức chúng đúng điệu?

Tầm quan trọng của giống nho trong việc định hình phong cách rượu vang

Trước khi tìm hiểu về 3 giống nho này, chúng ta cần hiểu rõ vai trò nền tảng của giống nho. Trong thuật ngữ chuyên ngành, người ta gọi đây là “varietal”.

Bản sắc riêng của từng giống nho

Mỗi giống nho sở hữu một bộ gen (DNA) riêng biệt, quy định độ dày của vỏ, lượng đường, lượng axit và các hợp chất hương thơm.

• Vỏ nho: Quyết định màu sắc và độ chát của rượu vang đỏ. Vỏ càng dày, rượu càng chát và càng có màu đậm.

• Thịt nho: Chứa nước, đường và axit. Lượng đường quyết định độ cồn, còn axit quyết định độ chua và khả năng bảo quản.

Khi bạn tìm kiếm một chai rượu, thực chất là bạn đang tìm kiếm trải nghiệm mà giống nho đó mang lại. Do đó, từ khóa quan trọng nhất trong hành trình này chính là tên của giống nho.

Sự tác động của thổ nhưỡng

Dù giống nho mang đặc tính di truyền, nhưng môi trường sống sẽ quyết định sự biểu hiện của các đặc tính đó. Cùng là một giống nho Cabernet Sauvignon, nhưng trồng ở vùng Bordeaux sẽ có vị khoáng đạt, thảo mộc.

Trong khi trồng ở Napa Valley lại có vị mứt quả chín mọng và nồng độ cồn cao hơn. Hiểu được sự linh hoạt này của các giống nho phổ biến sẽ giúp bạn trở thành một người sành sỏi thực thụ.

Cabernet sauvignon

Không có bất kỳ danh sách “top giống nho” nào có thể hoàn thiện nếu thiếu vắng Cabernet Sauvignon. Đây được mệnh danh là “Vua của các loài nho đỏ” nhờ sự phổ biến, khả năng thích nghi tuyệt vời và chất lượng thượng hạng mà nó mang lại.

Nguồn gốc và lịch sử

Cabernet Sauvignon có quê hương tại vùng Bordeaux, Pháp. Một sự thật thú vị mà các nhà khoa học đã phát hiện ra thông qua xét nghiệm DNA vào năm 1997.

Cabernet Sauvignon thực chất là đứa con lai tự nhiên giữa hai giống nho khác là Cabernet Franc và Sauvignon Blanc. Sự kết hợp tình cờ này đã tạo ra một giống nho có lớp vỏ dày, khả năng kháng bệnh tốt và hương vị phức tạp.

Đặc điểm hương vị đặc trưng

Khi nhắc đến Cabernet Sauvignon, hãy nghĩ đến hai thứ cấu trúc và quyền lực

• Hương vị trái cây: Đặc trưng nhất là hương quả lý chua đen, mận đen, anh đào đen.

• Hương vị thứ cấp: Vani, gỗ tuyết tùng, hộp xì gà, khói thuốc, gia vị nướng.

• Hương vị thực vật: Đôi khi bạn sẽ ngửi thấy mùi ớt chuông xanh hoặc bạc hà. Đây là đặc điểm của hợp chất Pyrazines có trong giống nho này.

• Cấu trúc: Rượu làm từ Cabernet Sauvignon thường có độ chát cao, độ chua khá và nồng độ cồn từ trung bình đến cao (13.5% – 15%).

Các vùng trồng nổi tiếng trên thế giới

Sự kỳ diệu của Cabernet Sauvignon nằm ở chỗ nó có thể mọc ở bất cứ đâu, từ sa mạc nóng bỏng đến vùng đồi mát mẻ.

• Bordeaux, Pháp: Đây là thánh địa của Cabernet. Tại đây, nó thường được pha trộn với Merlot để tạo nên những chai rượu đắt đỏ nhất thế giới.
• Napa Valley, Mỹ: Cabernet ở đây đậm đà, nồng nàn, nhiều hương vị trái cây chín nẫu và gỗ sồi mới. Đây là phong cách được nhiều người mới bắt đầu yêu thích.
• Maipo Valley, Chile: Nếu bạn tìm kiếm một chai rượu vang ngon, bổ, rẻ từ giống nho này, Chile là lựa chọn số 1. Rượu có vị hoa quả tươi mới và đặc biệt là hương vị ớt chuông xanh rất đặc trưng.
• Coonawarra, Úc: Nổi tiếng với loại đất đỏ Terra Rossa, tạo ra những chai Cabernet có hương vị bạc hà và khuynh diệp độc đáo.

Kết hợp ẩm thực

Với lượng tannin dồi dào, Cabernet Sauvignon là bộ đôi của chất đạm và chất béo.

• Món lý tưởng: Bò bít tết, sườn cừu nướng, thịt hun khói. Tannin trong rượu sẽ cắt qua lớp mỡ béo ngậy, làm mềm thịt và ngược lại, thịt sẽ làm dịu đi vị chát của rượu.

• Tránh: Các món ăn quá cay hoặc các món hải sản nhẹ nhàng (vì vị chát sẽ làm tanh hải sản và tăng độ cay lên mức khó chịu).

Merlot

Nếu Cabernet Sauvignon là một vị vua uy quyền, thì Merlot chính là một nữ hoàng dịu dàng, đằm thắm. Đây là giống nho đỏ đứng thứ hai thế giới về diện tích trồng và sản lượng.

Tại sao merlot lại được yêu thích?

Lý do lớn nhất khiến Merlot phổ biến là sự dễ tính. Giống nho này chín sớm hơn Cabernet Sauvignon, vỏ mỏng hơn, do đó rượu làm ra có lượng tannin thấp hơn, mềm mại hơn và ít gắt hơn.

Trong một thời gian dài, Merlot bị đánh giá thấp do bộ phim “Sideways” (2004) chê bai nó. Nhưng thực tế, những chai rượu vang đắt nhất thế giới (như Petrus từ vùng Pomerol, Pháp) lại được làm từ 100% giống nho Merlot.

Hồ sơ hương vị

Merlot giống như một cái ôm ấm áp trong những ngày đông lạnh giá.

• Hương vị trái cây: Thiên về các loại quả đỏ và đen chín mọng như mận Hà Nội, anh đào, mâm xôi.

• Cảm giác trong miệng: Merlot nổi tiếng với sự mượt mà. Nó không tấn công vị giác mạnh mẽ như Cabernet mà lan tỏa nhẹ nhàng.

• Hương vị khi ủ sồi: Socola, kẹo bơ cứng, và một chút hương thảo mộc nhẹ.

Phong cách làm rượu Merlot

Có hai phong cách chính mà bạn cần phân biệt khi chọn mua rượu từ giống nho này:

1. Phong cách Quốc tế: Thường thấy ở Tân Thế Giới (Chile, Mỹ, Argentina). Nho được để chín kỹ trên cây để tối đa hóa lượng đường. Rượu làm da có độ cồn cao, vị ngọt của mứt quả, rất ít chát và cực kỳ êm ái.

2. Phong cách Truyền thống: Thường thấy ở Bờ phải Bordeaux. Nho được thu hoạch sớm hơn để giữ axit. Rượu có vị thanh tao hơn, nhiều hương vị của đất, nấm và khoáng chất, pha lẫn vị trái cây tươi.

Sự linh hoạt trong pha trộn

Merlot là mảnh ghép không thể thiếu trong các chai vang Bordeaux Blend. Nó được dùng để làm mềm sự gai góc của Cabernet Sauvignon.

Sự kết hợp giữa hai giống nho này tạo nên sự cân bằng hoàn hảo: Cabernet cho cấu trúc và độ bền, Merlot cho sự đầy đặn và hương thơm quyến rũ.

Gợi ý kết hợp món ăn

Nhờ sự mềm mại, Merlot cực kỳ linh hoạt trên bàn ăn.

• Món Âu: Mỳ Ý sốt bò bằm, pizza, thịt vịt quay, gà nướng nấm.

• Món Á: Merlot rất hợp với các món ăn Việt Nam có gia vị đậm đà nhưng không quá cay như thịt kho tàu, bò lúc lắc, sườn xào chua ngọt.

• Phô mai: Các loại phô mai cứng vừa phải như Gouda, Cheddar.

Chardonnay

Khi chuyển sang thế giới của vang trắng, không cái tên nào có thể vượt qua Chardonnay. Đây là giống nho trắng được trồng rộng rãi nhất và sản xuất ra nhiều phong cách rượu vang đa dạng nhất thế giới.

Từ những chai vang sủi bọt Champagne đắt tiền đến những chai vang trắng đậm đà vị bơ béo ngậy, tất cả đều có thể bắt nguồn từ Chardonnay.

Tắc kè hoa của thế giới rượu vang

Người ta gọi Chardonnay là “tắc kè hoa” vì bản thân giống nho này có hương vị khá trung tính. Hương vị cuối cùng của chai rượu phụ thuộc hoàn toàn vào khí hậu nơi trồng và kỹ thuật sản xuất.

Hai phong cách đối lập của Chardonnay

Để hiểu về giống nho này, bạn phải phân biệt được hai trường phái hương vị chính:

1. Chardonnay không ủ gỗ sồi

• Đại diện tiêu biểu: Vùng Chablis (Pháp), Tây Úc, Chile (vùng ven biển).

• Quy trình: Rượu được lên men và ủ trong thùng thép không gỉ.

• Hương vị: Giữ nguyên sự tươi mát, tinh khiết của trái cây. Bạn sẽ cảm nhận rõ vị táo xanh, chanh vàng, lê và đôi khi là vị mặn mòi của biển (khoáng chất).

• Phù hợp: Uống giải khát mùa hè, ăn kèm hải sản sống.

2. Chardonnay ủ gỗ sồi

• Đại diện tiêu biểu: Napa Valley (Mỹ), vùng Burgundy (Pháp – các dòng cao cấp), Nam Úc.

• Quy trình: Rượu được ủ trong thùng gỗ sồi Pháp hoặc Mỹ. Đồng thời, trải qua quá trình lên men Malolactic.

• Hương vị: Đây là phong cách làm nên tên tuổi của Chardonnay. Rượu có màu vàng rơm đậm, hương vị của bơ tươi, kem vani, bánh mỳ nướng, hạt dẻ và các loại quả nhiệt đới như dứa, xoài.

• Phù hợp: Ăn kèm các món có sốt kem, thịt gà tây, tôm hùm bỏ lò phô mai.

Tại sao chardonnay lại quan trọng trong việc chọn rượu?

Đừng đánh giá một giống nho chỉ qua một chai rượu. Hãy nhìn vào vùng sản xuất và cách làm rượu.

Chardonnay trong vang nổ

Không thể không nhắc đến vai trò của Chardonnay trong ngành công nghiệp Champagne. Nó là một trong ba giống nho chính để tạo nên loại thức uống lễ hội này.

Chardonnay mang lại sự thanh lịch, độ chua cần thiết và khả năng lão hóa lâu dài cho các chai Champagne hảo hạng (đặc biệt là dòng Blanc de Blancs – 100% nho trắng).

So sánh và bí quyết lựa chọn giữa 3 giống nho này

Đứng trước kệ rượu với hàng trăm lựa chọn, việc nắm vững đặc điểm của 3 giống nho kể trên sẽ giúp bạn đưa ra quyết định chính xác trong vòng 30 giây. Dưới đây là bảng so sánh tóm tắt giúp bạn dễ hình dung:

Bảng tóm tắt đặc tính

Đặc điểm	Cabernet Sauvignon	Merlot	Chardonnay
Loại	Vang Đỏ	Vang Đỏ	Vang Trắng
Độ đậm (Body)	Rất đậm (Full-bodied)	Trung bình – Đậm	Nhẹ đến Rất đậm
Độ chát (Tannin)	Rất cao	Trung bình – Thấp	Không có
Hương vị chính	Quả đen, gỗ tuyết tùng, ớt chuông	Mận, socola, thảo mộc	Táo, chanh (không gỗ) hoặc Bơ, vani (có gỗ)
Cảm giác	Mạnh mẽ, khô, cấu trúc chặt	Mềm mại, êm ái, dễ uống	Tươi mát hoặc Béo ngậy

Lời khuyên khi mua sắm

1. Mua để biếu tặng sếp/đối tác nam: Hãy chọn giống nho Cabernet Sauvignon. Ưu tiên các chai từ Napa Valley (Mỹ) hoặc Bordeaux (Pháp) cấp độ Grand Cru. Sự mạnh mẽ và thương hiệu của nó thể hiện sự sang trọng và uy quyền.

2. Mua cho bữa tiệc gia đình/phụ nữ: Hãy chọn giống nho Merlot. Sự mềm mại, dễ uống của nó sẽ làm hài lòng tất cả mọi người, kể cả những người ít uống rượu. Một chai Merlot từ Chile hoặc Ý là lựa chọn kinh tế và an toàn.

3. Mua để ăn hải sản hoặc khai vị: Chắc chắn là giống nho Chardonnay. Nếu ăn đồ sống, chọn Chardonnay vùng khí hậu mát. Nếu ăn tôm hùm, cua sốt bơ tỏi, hãy chọn Chardonnay ủ gỗ sồi (Mỹ, Úc).

4. Mua để lưu trữ lâu năm: Cả Cabernet Sauvignon và Chardonnay đều có khả năng lão hóa tuyệt vời. Một chai Cabernet tốt có thể để được 10-20 năm, hương vị sẽ chuyển từ trái cây tươi sang mùi da thuộc, nấm cục rất quyến rũ.

Xu hướng tương lai của các giống nho này

Dù đã thống trị thế giới trong nhiều thập kỷ, vị thế của 3 giống nho này vẫn không hề lung lay. Tuy nhiên, dưới tác động của biến đổi khí hậu, bản đồ rượu vang đang có sự dịch chuyển.

• Cabernet Sauvignon: Đang được trồng ở những vùng đất mới mát mẻ hơn hoặc ở độ cao lớn hơn để tránh việc nho bị chín quá mức.

• Merlot: Đang dần lấy lại vị thế sau thời gian bị ghẻ lạnh, đặc biệt là các dòng Merlot chất lượng cao từ Cựu lục địa.

• Chardonnay: Xu hướng người tiêu dùng đang chuyển dịch từ thích uống vang đậm mùi gỗ sồi sang các dòng vang Chardonnay thanh thoát hơn, ít can thiệp kỹ thuật hơn để cảm nhận rõ vị thổ nhưỡng.

Ngoài ra, các nhà khoa học đang nghiên cứu các biến thể mới của các giống nho này để chúng có khả năng chịu hạn và kháng sâu bệnh tốt hơn, đảm bảo nguồn cung rượu vang cho tương lai.

>>>Xem thêm bài viết tương tự: 3 Cách chọn rượu vang ngon có thể bạn chưa biết

Kết luận

Khi bạn đã hiểu rõ về 3 giống nho này, bạn đã nắm trong tay chiếc chìa khóa vạn năng để mở ra cánh cửa thưởng thức của hầu hết các loại rượu vang trên thế giới.

Tuy nhiên, đừng dừng lại ở đây. Thế giới còn có Pinot Noir đỏng đảnh, Syrah cay nồng, Sauvignon Blanc chua sắc sảo hay Riesling thơm ngát hương hoa. Mỗi giống nho là một câu chuyện, một vùng đất và một nền văn hóa đang chờ bạn khám phá.

Lần tới, khi nâng ly rượu trên tay, hãy thử dành một phút để suy ngẫm: “Đây là giống nho gì? Nó đến từ đâu? Và nó đang kể cho mình nghe câu chuyện gì?”. Đó chính là khoảnh khắc bạn không chỉ uống rượu, mà là đang thưởng thức tinh hoa của đất trời.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những kiến thức nền tảng vững chắc và khơi gợi niềm đam mê tìm hiểu sâu hơn về thế giới đầy mê hoặc của các giống nho. Chúc bạn chọn được những chai rượu tuyệt vời cho những dịp đặc biệt sắp tới!