3 Cách chọn rượu vang ngon có thể bạn chưa biết

Nhiều người khi bắt đầu tìm hiểu về rượu vang đều lầm tưởng rằng cứ chai vang đắt tiền là ngon, hoặc cứ vang Pháp mới là đẳng cấp. Chọn được một chai vang ngon không chỉ dựa vào giá tiền, mà nó là sự kết hợp của kiến thức, sự thấu hiểu khẩu vị và một chút mẹo của người trong nghề. Trong bài viết này chúng tôi sẽ chia sẻ cho bạn 3 cách chọn rượu vang ngon mà không phải người trong ngành nào cũng biết.

Tìm hiểu về khẩu vị của bạn

Trước khi đi vào 3 phương pháp chọn rượu, một điều bạn cần biết là ” Không có chai rượu vang ngon nhất thế giới, chỉ có chai rượu vang phù hợp nhất với bạn “.

Tại sao khẩu vị lại quan trọng?

Mỗi người có một ngưỡng cảm nhận vị giác khác nhau. Có người thích vị chát đậm của nho Cabernet Sauvignon, nhưng có người lại chỉ mê mẩn sự nhẹ nhàng, thanh thoát của Pinot Noir.

• Người mới bắt đầu: Thường thích các loại vang có vị trái cây rõ rệt, ít chát, độ cồn vừa phải hoặc hơi ngọt.

• Người uống lâu năm: Thường tìm kiếm sự phức tạp, cấu trúc chắc chắn, và dư vị kéo dài.

Khi tìm kiếm từ khóa rượi vang trên mạng, bạn đang tìm kiếm một trải nghiệm, chứ không đơn thuần là một đồ uống có cồn.

Năm yếu tố cấu thành nên hương vị rượu vang

Để chọn được rượu ngon, bạn phải biết mình đang nếm cái gì:

1. Độ ngọt 

Đây là cảm giác đầu tiên khi rượu chạm vào đầu lưỡi của bạn. Độ ngọt trong rượu vang không phải lúc nào cũng do thêm đường, mà chủ yếu đến từ lượng đường tự nhiên còn sót lại của nho sau quá trình lên men.

• Cách nhận biết: Tập trung vào đầu lưỡi, nếu bạn cảm thấy tê nhẹ hoặc dính, đó là ngọt. Ngoài ra, hãy lắc nhẹ ly rượu và quan sát các dòng chảy trên thành ly.

• Phân loại:

  • Bone Dry: Hoàn toàn không ngọt, cảm giác sắc sảo.

  • Dry: Loại phổ biến nhất ở các dòng vang đỏ như Cabernet Sauvignon.

  • Off-Dry: Có chút ngọt nhẹ, rất dễ uống.

  • Sweet: Rõ vị đường như mật ong.

• Lưu ý quan trọng: Đừng nhầm lẫn giữa hương trái cây và vị ngọt. Một chai rượi vang có thể rất thơm mùi dâu tây chín nhưng khi uống lại hoàn toàn không có đường.

2. Độ chua

 Độ chua mang lại cảm giác tươi mát, sảng khoái và kích thích vị giác.

• Cách nhận biết: Độ chua được cảm nhận rõ nhất ở hai bên rìa lưỡi và vùng dưới hàm. Hãy chú ý: Sau khi nuốt, miệng bạn có tiết ra nhiều nước bọt không?

  • Tiết rất nhiều nước bọt: Độ chua cao.

  • Tiết ít nước bọt: Độ chua thấp.

• Vai trò: Một chai vang có độ chua tốt sẽ giúp cắt ngang vị béo ngậy của thức ăn, làm sạch vòm miệng. Ngược lại, vang thiếu độ chua sẽ cho cảm giác phẳng, nhạt nhẽo và nhanh ngán.

3. Độ chát

Đây là yếu tố thường gây hiểu lầm nhất cho người mới uống rượi vang. Tannin là hợp chất polyphenol có tự nhiên trong vỏ nho, hạt nho và thùng gỗ sồi.

• Cách nhận biết: Tannin không phải là một vị (như chua, mặn, ngọt) mà là một cảm giác xúc giác (texture). Hãy nhớ lại cảm giác khi bạn uống nước trà đặc hoặc ăn quả hồng xanh: Lưỡi bạn se lại, nướu và răng có cảm giác khô, hơi nhám. Đó chính là Tannin.

• Chất lượng của Tannin:

  • Tannin thô ráp: Cảm giác đắng, gắt.

  • Tannin mượt mà: Cảm giác như nhung lụa trải trong miệng.

• Tại sao cần Tannin? Tannin là chất bảo quản tự nhiên giúp rượu vang đỏ có thể để được hàng chục năm.

4. Độ cồn 

Độ cồn đến từ việc men chuyển hóa đường trong nho. Nho càng chín thì độ cồn càng cao.

• Cách nhận biết: Cảm giác nóng ấm ở cuống họng sau khi nuốt.

  • Cân bằng: Bạn cảm thấy ấm áp dễ chịu lan tỏa trong ngực.

  • Mất cân bằng: Bạn cảm thấy nóng rát cổ họng, mùi cồn xộc lên mũi lấn át mùi hoa quả. Điều này thường thấy ở các loại rượi vang giá rẻ được xử lý kém.

• Mức độ:

  • Thấp (< 11.5%): Thường là vang trắng nhẹ, vang nổ.

  • Trung bình (11.5% – 13.5%): Đa số các loại vang bàn.

  • Cao (> 14%): Vang đỏ từ vùng khí hậu nóng (Úc, California, Nam Ý) hoặc vang cường hóa.

5. Cấu trúc

“Body” là thuật ngữ mô tả độ “đậm”, độ “nặng” của rượu khi ở trong miệng bạn. Nó là kết quả tổng hợp của 4 yếu tố trên.

• • Phép so sánh kinh điển: Để dễ hình dung, hãy nghĩ về các loại sữa:

    • Light Body. Cảm giác lỏng, nhẹ như sữa tách béo.

    • Medium Body: Cảm giác vừa vặn như sữa tươi nguyên kem

    • Full Body: Cảm giác đặc, sánh, nặng như kem béo

  • Ứng dụng: Biết được body của chai rượu giúp bạn chọn món ăn đi kèm chính xác theo nguyên tắc “Rượu nặng đi với đồ ăn nặng, rượu nhẹ đi với đồ ăn thanh cảnh”.

Cách 1: Bật mí ý nghĩa tem trên nhãn chai

Hầu hết mọi người chỉ nhìn vào tên và giá. Nhưng cách chọn rượu vang ngon thực thụ nằm ở những dòng chữ nhỏ mà ít ai để ý. Đây là kỹ thuật đọc vị chai vang như một chuyên gia.

Đừng chỉ nhìn Quốc gia, hãy nhìn vào Vùng

Câu nói “Vang Pháp là ngon nhất” là quá chung chung. Một chai vang Pháp dán nhãn Vin de France có thể thua xa một chai vang Chile cấp độ “Gran Reserva”.

Bí mật nằm ở khí hậu:

• Khí hậu ấm: California, Nam Úc, Nam Ý, Tây Ban Nha.

  • Đặc điểm: Nho chín kỹ hơn, độ cồn cao hơn, hương vị thiên về trái cây chín mọng (mứt, dâu tây đen), vị ngọt nhẹ, axit thấp.

  • Phù hợp với: Khi bạn thích sự đậm đà, êm ái, dễ uống.

• Khí hậu mát: Miền Bắc nước Pháp, Đức, New Zealand, Oregon.

  • Đặc điểm: Độ chua cao hơn, nồng độ cồn thấp, hương vị thanh tao, tinh tế (trái cây đỏ tươi, khoáng chất, đất ẩm).

  • Phù hợp với: Khi bạn thích sự sảng khoái, tinh tế và muốn dùng kèm hải sản hoặc món ăn nhẹ.

Hiểu về cấp độ rượu vang

Khi mua rượi vang nhập khẩu, hãy chú ý các từ khóa sau trên nhãn:

Với Vang Ý:

• IGT: Vang vùng, chất lượng khá, sáng tạo.

• DOC: Vang có kiểm soát nguồn gốc, tuân thủ quy tắc truyền thống.

• DOCG: Cấp độ cao nhất, quy trình kiểm định nghiêm ngặt (Tem hồng cho vang đỏ, tem xanh cho vang trắng ngay cổ chai). Mẹo: Muốn chắc chắn ngon, hãy tìm DOCG.

Với Vang Pháp:

• AOC / AOP: Cấp độ cao nhất, bảo chứng cho chất lượng và nguồn gốc.

• Grand Cru / Premier Cru: Những vườn nho thượng hạng nhất.

Với Vang Tây Ban Nha & Chile (Quan trọng thời gian ủ):

• Crianza: Ủ ít nhất 2 năm (Tây Ban Nha).

• Reserva: Ủ lâu hơn (thường 3 năm trở lên), chất lượng nho tốt hơn.

• Gran Reserva: Ủ rất lâu (5 năm trở lên), hương vị gỗ sồi và sự phức tạp đạt đỉnh cao. Nếu bạn thích vị gỗ, vani, da thuộc, hãy chọn dòng này.

Nhận biết về năm thu hoạch nho

Tại sao cùng một chai rượu, năm 2015 lại đắt gấp đôi năm 2016? Đó là do thời tiết.

• Năm nào nắng đẹp, mưa thuận gió hòa: Nho chín đều, vỏ dày, đường nhiều -> Rượu đậm đà, để được lâu.

• Năm nào mưa nhiều lúc thu hoạch: Nho nhạt, dễ bị nấm -> Rượu loãng, vị chua gắt.

Mua rượu vang tại các nhà cung cấp uy tính và chất lượng

Ở Việt Nam, thị trường rượu vang khá hỗn loạn. Một cách chọn rượu vang thông minh là nhìn vào tem phụ phía sau chai.

Hãy chọn những nhà nhập khẩu lớn, có kho lạnh bảo quản tiêu chuẩn. Rượu vang rất nhạy cảm với nhiệt độ (trên 25 độ C là hỏng), nếu nhà nhập khẩu hoặc cửa hàng không bật điều hòa 24/7, chai rượu dù đắt tiền cũng có thể biến thành… giấm.

Cách 2: Chọn rượu vang theo nguyên tắc “Bù trừ” và “Đồng điệu” với món ăn

Nhiều người thấy chai rượi vang này uống ở nhà hàng rất ngon, nhưng mua về nhà uống lại thấy chát ngắt. Lý do nằm ở món ăn khi bạn sử dụng chung với rượu vang. Cách chọn rượu ngon thứ hai chính là chọn theo thực đơn.

Nguyên tắc trọng lượng

Hãy tưởng tượng rượu vang và thức ăn như hai người ngồi trên một chiếc bập bênh. Trọng lượng của chúng phải tương đương nhau.

• Món ăn nhẹ (Salad, hải sản hấp, thịt gà luộc): Chọn vang trắng nhẹ như Sauvignon Blanc, Pinot Grigio.

• Món ăn trung bình (Thịt lợn nướng, mỳ Ý sốt kem, cá hồi): Chọn vang đỏ nhẹ hoặc vang trắng đậm.

• Món ăn nặng (Bò bít tết, thịt cừu, đồ nướng BBQ): Chọn vang đỏ đậm như Cabernet Sauvignon, Shiraz, Malbec.

Khoa học về vị giác

Đây là kiến thức chuyên sâu giúp bạn chọn rượu vang chuẩn như chuyên gia:

• Vị chua cần chất béo: Rượu có độ chua cao sẽ cắt ngang vị béo ngậy của món ăn. Nó hoạt động như một lưỡi dao làm sạch vòm miệng, khiến bạn không bị ngán.

• Vị chát cần protein và mỡ: Tại sao người ta thường bảo rằng vang đỏ Cabernet Sauvignon và Bò Bít Tết là bộ đôi không thể tách rời? Vì chất Tannin trong rượu sẽ phản ứng với Protein trong thịt đỏ, thịt mềm hơn và rượu bớt chát hơn, trở nên ngọt ngào.

• Vị ngọt cần vị mặn: Một ly vang ngọt hoặc vang trắng bán ngọt uống kèm với phô mai mặn hoặc món Á có nước mắm là sự bùng nổ hương vị.

• Rượu cùng vùng với món ăn: Đây là cách chọn an toàn nhất. Ăn đồ Ý hãy chọn vang Chianti của Ý. Ăn đồ Pháp hầm nhừ, chọn vang Bordeaux.

Cách 3: Khám phá những loại rượu vang mới lạ

Nếu bạn cứ chăm chăm vào những cái tên nổi tiếng như Bordeaux (Pháp) hay Napa Valley (Mỹ), bạn sẽ phải trả thêm một khoản tiền gọi là phí thương hiệu. Thay vào đó để chọn rượu vang ngon mà giá hời là tìm đến những vùng đất hoặc giống nho ít người biết nhưng chất lượng tuyệt hảo.

Tìm hiểu rượu vang ở các nước khác

Thế giới rượu vang chia làm hai phe:

• Old World (Cựu lục địa): Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Đức. Quy tắc khắt khe, hương vị truyền thống, giá thường cao.

• New World (Tân thế giới): Chile, Úc, Mỹ, New Zealand, Nam Phi, Argentina.

Tại sao nên chọn New World?

• Công nghệ hiện đại: Họ áp dụng khoa học kỹ thuật nên chất lượng rượu rất đồng đều qua các năm.

• Giá cả cạnh tranh: Chi phí sản xuất và thuế nhập khẩu thường tốt hơn.

• Hương vị dễ uống: Vang Tân thế giới thường đậm hương trái cây, ít chát gắt, nồng nàn, phù hợp với gu của đại đa số người Việt khi tìm kiếm rượi vang.

Những giống nho ngon – bổ – rẻ mà bạn nên thử

Thay vì chỉ uống Cabernet Sauvignon hay Merlot, hãy thử:

• Carmenere: Được coi là quốc hồn quốc túy của Chile. Vị mềm mại, hương socola, ớt chuông xanh và gia vị. Rất hợp với đồ ăn Việt Nam nhiều gia vị.

• Malbec: Đậm đà, màu tím đen quyến rũ, hương mận chín và khói thuốc. Vua của các bữa tiệc nướng BBQ.

• Primitivo / Negroamaro: Người Việt cực kỳ thích dòng này. Vị ngọt nhẹ ở hậu vị, nồng độ cồn cao, hương mứt quả. Đây là từ khóa rượi vang được tìm kiếm rất nhiều tại các shop rượu ở Việt Nam.

• Tempranillo: Hương vị của da thuộc, lá thuốc lá và cherry. Giá thành vang Tây Ban Nha thường rẻ hơn Pháp cùng phân khúc nhưng chất lượng rất cao.

Xu hướng rượu vang “Organic” và “Biodynamic”

Người tiêu dùng hiện đại quan tâm đến sức khỏe. Rượu vang hữu cơ được làm từ nho không phun thuốc trừ sâu hóa học.

Rượu vang sinh học còn tuân theo chu kỳ mặt trăng. Các loại rượu này thường có hương vị rất tinh khiết, sạch và phản ánh đúng nhất thổ nhưỡng vùng trồng. Chọn loại này không chỉ ngon mà còn hạn chế việc nạp hóa chất vào người.

Những sai lầm thường gặp khi mua và thưởng thức rượu vang

Dù bạn đã chọn được chai rượu vang ngon theo 3 cách trên, nhưng nếu mắc phải những sai lầm sau, chai rượu đó cũng trở nên vô nghĩa.

Sai lầm về nhiệt độ phục vụ

Đây là lỗi phổ biến nhất tại Việt Nam. Chúng ta thường uống vang đỏ ở nhiệt độ phòng (khoảng 28-30 độ C ở VN). Điều này là sai lầm! “Nhiệt độ phòng” trong sách rượu vang là phòng ở Châu Âu (khoảng 16-18 độ C).

• Vang đỏ quá nóng: Mùi cồn bốc lên nồng nặc, lấn át hết mùi hoa quả. Vị rượu trở nên rời rạc, kém sang.

• Vang trắng quá lạnh: Mất hết mùi thơm, không cảm nhận được vị.

Giải pháp:

• Vang đỏ: Bỏ vào tủ lạnh ngăn mát khoảng 20-30 phút trước khi uống.

• Vang trắng/Hồng: Để tủ lạnh khoảng 1.5 – 2 tiếng.

Dùng sai ly uống rượu

Đừng uống rượu vang bằng cốc nhựa hay ly uống bia. Hình dáng chiếc ly ảnh hưởng trực tiếp đến việc mũi bạn ngửi thấy gì và lưỡi bạn nếm thấy gì.

• Ly bầu to: Dành cho vang đỏ đậm để rượu có diện tích tiếp xúc oxy, giúp thở và tỏa hương.

• Ly bầu nhỏ hơn: Dành cho vang trắng để giữ lạnh và giữ hương hoa quả tinh tế.

Không cho rượu thở

Với những chai vang đỏ trẻ, đậm (như Cabernet, Syrah) hoặc vang ủ gỗ sồi lâu năm, khi mới mở nắp, mùi vị thường bị khép kín. Hãy rót rượu ra bình chiết khoảng 30-60 phút, Oxy sẽ làm mềm chất chát (tannin) và “mở khóa” các tầng hương thơm phức tạp.

Lời Kết

Chọn rượu vang là một hành trình thú vị, không phải là một bài kiểm tra áp lực. Đừng sợ sai. Mỗi lần thử một chai vang mới, dù ngon hay dở, đều là một bài học giúp khẩu vị của bạn tinh tế hơn.

Hãy nhớ 3 cách cốt lõi mà chúng ta đã thảo luận:

1. Đọc hiểu sâu nhãn chai: Không chỉ nhìn tên, hãy nhìn vùng miền, khí hậu và cấp độ.

2. Kết hợp ẩm thực: Rượu ngon nhờ món ăn, món ăn thăng hoa nhờ rượu.

3. Khám phá cái mới: Đừng ngại thử những giống nho lạ từ Tân Thế Giới.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và những bí quyết thực tế nhất để tự tin chọn cho mình những chai rượi vang tuyệt hảo. Hãy bắt đầu hành trình của bạn ngay hôm nay bằng một chai vang từ một vùng đất bạn chưa từng đặt chân đến!

>>> Xem thêm các bài viết khác: AOC là gì? Tìm hiểu về “Con dấu chất lượng” trên những chai rượu vang Pháp